الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
66
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
براى فرو آوردن شأن امامان هستند تا به بالا بردن جايگاه فرازمند آنان . بخشى از مباحث در اين باره و نيز حرص گروهى نادان نسبت به جعل و دستكارى در احاديث اهل بيت عليهم السلام ، پس از اين خواهد آمد . چه بسا ، آنان « مىپندارند كه كار نيك انجام مىدهند . » « 1 » شيعه از آنان بيزار است و ثمرهء كارشان ، خانههايى است كه بامشان فرو ريخته است « 2 » ؛ پس عبرت گير و در معناى آن ، درنگ كن . اكنون به برخى از تأويلات صحيح اشاره مىشود كه مطابق با شيوهء استوار تأويل است : خداى تعالى فرمود : « وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمِيزانَ . أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ . وَ أَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَ لا تُخْسِرُوا الْمِيزانَ » « 3 » ؛ « و آسمان را برافراشت و ميزان را گذاشت ؛ تا مبادا از اندازه در گذريد ؛ و وزن را بر اساس عدل ، برپاداريد و در سنجش مكاهيد . » شيخ ابو جعفر طوسى گويد : « و گفته شده : مراد از ميزان ، عدل است ؛ چرا كه عدالت ، موازنهء اسباب مىباشد و طغيان ، افراط در عبور از حدّ در عدل است . » « 4 » اين سخن ، برداشت مفهوم كلى از ميزان است ؛ چرا كه موازنه ، همان سنجش بين اشياء و نيز بين كارهاست ، از اين رو محسوس و معقول را فرا مىگيرد . علامه طباطبايى گويد : « مراد از ميزان ، هر چيزى است كه با آن ، چيزى اندازهگيرى مىشود ؛ خواه عقيده باشد يا گفتار يا رفتار . . . خداى تعالى فرمود : « لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ » « 5 » . ظاهر آن ، هرگونه ابزار جداسازى حق از باطل ، راستى از دروغ ، عدالت از ظلم و فضيلت از
--> ( 1 ) . « يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً » ( كهف ( 18 ) 104 ) . ( 2 ) . « فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا » ( نمل ( 27 ) 52 ) . ( 3 ) . رحمان ( 55 ) 7 - 9 . ( 4 ) . التبيان ، ج 9 ، ص 465 . ( 5 ) . حديد ( 57 ) 25 : « به راستى ، پيامبران خود را با دلايل آشكار روانه كرديم و با آنها ، كتاب و ميزان را فرودآورديم ؛ تا مردم به عدالت برخيزند . »